BLOG
Dit is het verschil tussen WIA-WGA en WIA-IVA

Wie bijna 104 weken (gedeeltelijk) arbeidsongeschikt is krijgt te maken met de WIA. De WIA is een complexe wet en werknemersverzekering die bestaat uit twee regelingen: de WGA en IVA. In deze blog leg ik uit wat de verschillen zijn en hoe dit in de praktijk werkt.

WGA

WGA staat voor Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten en kent twee subregelingen:

  • WGA 80-100% niet duurzame volledige arbeidsongeschiktheid
  • WGA 35-80% arbeidsongeschiktheid

De meeste mensen die recht hebben op een WIA-uitkering krijgen een WGA-uitkering toegewezen. Het uitgangspunt van de WGA is dat er nog arbeidsmogelijkheden zijn of dat die in de toekomst verwacht worden. Een WGA-uitkering kan na maximaal 24 maanden veranderen en fors lager worden. Hoe dit precies zit leg ik je straks uit.

Eerst sta ik met je stil bij de WGA 80-100%. Van deze regeling is sprake als je op dit moment minder dan 20% van het maatmanloon kunt verdienen maar aangenomen wordt dat er kans is op toekomstig arbeidsvermogen. De uitkering die hier bij hoort is 70% van het maandloon (de eerste twee maanden 75%) en verandert niet zolang je onder deze regeling valt.

Er is bij de WGA 80-100% sprake van tijdelijke volledige arbeidsongeschiktheid (ook wel niet duurzame volledige arbeidsongeschiktheid genoemd). Tijdelijk moet je in dit geval ruim zien. Het kan om enkele maanden gaan of om enkele jaren. Je bent bij deze regeling in ieder geval niet definitief afgekeurd, wat in de praktijk vaak wordt gedacht. UWV kan na verloop van tijd een herbeoordeling doen die in veel gevallen resulteert in een lager arbeidsongeschiktheidspercentage, waardoor je bijvoorbeeld wordt omgezet naar de WGA 35-80%. Heel soms is er na een herbeoordeling zelfs sprake van minder dan 35% arbeidsongeschiktheid waardoor het recht op een WIA-uitkering eindigt.

Het is een veelgehoord misverstand dat je altijd 70% van het laatstverdiende loon als uitkering zult ontvangen. Voor gedeeltelijk arbeidsongeschikten kan de WIA-uitkering na verloop van tijd veranderen en veel lager worden.

Van de regeling WGA 35-80% is sprake als je gedeeltelijk arbeidsongeschikt bent en meer dan 20%, maar minder dan 65%, van het maatmanloon kunt verdienen. Voor de WGA 35-80% geldt dat je eerst een loongerelateerde uitkering (LGU) krijgt. Je moet dan wel in de 36 weken voordat je ziek werd minimaal 26 weken hebben gewerkt. Deze uitkeringsregeling duurt minimaal 3 en maximaal 24 maanden en verbruik je helemaal. Ook als je omstandigheden tussentijds veranderen. Tegelijk met de loongerelateerde uitkering verbruik je ook het door jou opgebouwde WW-recht. Je zult tijdens of na de loongerelateerde uitkering dus weer opnieuw WW-recht moeten opbouwen want de teller staat op nul. De loongerelateerde uitkering is 70% van het maandloon (de eerste twee maanden 75%).

Na de loongerelateerde uitkering kom je in aanmerking voor een loonaanvullingsuitkering (LAU) of vervolguitkering (VVU). Je kunt een loonaanvullingsuitkering krijgen als je tenminste 50% van jouw door UWV bepaalde restverdiencapaciteit benut. Werk je niet of verdien je minder dan 50% van je restverdiencapaciteit? Dan gaat je inkomen fors omlaag. Je krijgt dan namelijk een vervolguitkering. Deze uitkering is niet meer gebaseerd op het maandloon maar op het minimumloon. Ondanks dat deze uitkering in sommige gevallen aangevuld kan worden met een toeslag op basis van de Toeslagenwet heeft niet of te weinig werken (grote) gevolgen voor je inkomen. Je komt bij een vervolguitkering aangevuld met toeslagen namelijk niet boven het sociaal minimum uit. Sommige mensen moeten zelfs aanvullende bijstand bij de gemeente aanvragen waarvoor een vermogenstoetst geldt.

Voorbeeld
Mirjam heeft zeven maanden geleden een WIA-uitkering gekregen en verdiende voordat zij ziek werd €2468 per maand. Volgens de arbeidsdeskundige heeft ze een restverdiencapaciteit van €1240 per maand en is ze 49,76% arbeidsongeschikt in de zin van de Wet WIA. Mirjam valt hierdoor onder de WGA 35-80% regeling. Ze heeft nog geen baan gevonden en ontvangt een brief van UWV. Daarin staat dat haar loongerelateerde uitkering binnenkort stopt en dat ze een vervolguitkering krijgt omdat ze 0% (minder dan 50%) van haar restverdiencapaciteit verdient.

De vervolguitkering van Mirjam is gebaseerd op 49,76% arbeidsongeschiktheid en is 35% van het minimumloon (in 2022 €1725,60). Haar uitkering bedraagt binnenkort dus 35% van €1725,60, te weten €603,96 bruto. Mirjam zal een beroep moeten doen op de Toeslagenwet. Zolang ze niet werkt zal haar inkomen dus behoorlijk laag zijn. Mirjam wordt door deze uitkering dus geprikkeld om te gaan werken.

Voor de WGA 80-100% geldt geen inkomenseis. Zolang je omstandigheden niet veranderen blijf je 70% van het maandloon ontvangen. Ga je weer werken en verdien je 12 maanden meer dan 20% van het maatmanloon? Dan moet UWV opnieuw het uitkeringsrecht vaststellen. In de meeste gevallen wordt de WGA 100-80% omgezet naar WGA 35-80%. Dit betekent dat er een inkomenseis op basis van de restverdiencapaciteit gaat gelden.

Krijg je een herbeoordeling en wordt jouw WIA-recht van WGA 80-100% omgezet naar WGA 35-80%? Dan krijg je 24 maanden de tijd om tenminste 50% van je restverdiencapaciteit te benutten voordat de verandering gevolgen heeft voor de hoogte van je uitkering. Deze 24 maanden noemen we de gewenningsperiode en behoud je 70% van het maandloon. Je hoeft dus niet gelijk aan de inkomenseis te voldoen maar krijgt hier twee jaar de tijd voor. Een geruststelling!

Sommige mensen hebben zich (via hun (ex-)werkgever) bijverzekerd om financiële problemen te voorkomen als zij in de WIA terechtkomen. Veel verzekeraars bieden extra verzekeringen aan ter aanvulling van een WIA-uitkering. Zo is er de excedentverzekering voor mensen met een hoog inkomen die als gevolg van het gemaximeerde maandloon meer dan 30% inkomensverlies kunnen hebben. Ook bestaan er zogenoemde WIA-hiaat-, WIA-bodem- en WIA-gatverzekeringen. Deze verzekeringen vullen de uitkering enige tijd aan.

Een WGA-uitkering vormt een probleem bij het aanvragen van een hypotheek. Een WGA-uitkering wordt niet gezien als vast inkomen waardoor het niet mogelijk is om een hypotheek te krijgen.

IVA

Van de IVA (Inkomensvoorziening Volledig en duurzaam Arbeidsongeschikten) is sprake als je 80-100% arbeidsongeschikt bent en als er geen kans op toename van de belastbaarheid is of als deze kans erg gering is. Je bent zogezegd duurzaam niet meer in staat om meer dan 20% van het maatmanloon te verdienen. Om dit te beoordelen gebruiken verzekeringsartsen het beoordelingskader Beoordeling van de duurzaamheid van arbeidsbeperkingen. Voor de IVA geldt dat – als de omstandigheden niet veranderen – je tot je pensioendatum 75% van het maandloon ontvangt. De IVA kent in tegenstelling tot de WGA geen sollicitatie- en re-integratieplicht.

Je komt niet zomaar in aanmerking voor een IVA-uitkering. De toegang tot deze subregeling is door strenge criteria uitgesloten voor mensen bij wie een verbetering van de belastbaarheid (arbeidsvermogen) wordt verwacht. Als er een meer dan geringe kans op toename van de belastbaarheid is, bijvoorbeeld door therapie of een behandeling, dan is een IVA-uitkering praktisch uitgesloten.

Arbeidsbeperkingen worden duurzaam genoemd:

  • Als verbetering van de belastbaarheid is uitgesloten of;
  • Als verbetering van de belastbaarheid niet of nauwelijks is te verwachten

Tot 2012 bestond er gedurende de eerste vijf jaar een jaarlijkse herkeuringsplicht voor mensen met een IVA-uitkering. Deze herkeuringsplicht is, gezien de strikte regels voor toelating tot de IVA, komen te vervallen. Er bestaat nog wel altijd een mogelijkheid dat je kan worden herbeoordeeld en het komt ook met regelmaat voor dat een IVA-uitkering wordt omgezet naar een WGA-uitkering. Een IVA-status kan maar hoeft dus niet definitief te zijn. In veruit de meeste gevallen is hij dat wel.

WGA en de sollicitatieplicht

Formeel en op grond van artikel 30 Wet WIA heb je bij gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid de plicht om passend werk te verkrijgen. Er geldt dan ook een formele sollicitatieplicht vanaf het moment dat hij in de re-integratievisie – ook wel werkplan genoemd – is opgenomen. Volgens eerder genoemde wetsartikel ben je ook verplicht om iedere vorm van aangeboden passende arbeid te accepteren.

UWV zal afspraken met je maken m.b.t. re-integreren en/of solliciteren. Hiervoor volgt meestal een gesprek met een adviseur intensieve dienstverlening. Het kan zijn dat je tijdelijk wordt vrijgesteld van bepaalde activiteiten maar het kan ook zijn dat er wel van je verwacht wordt dat je gaat re-integreren of gaat solliciteren. Dit wordt per geval bepaald. Schrik er dus niet van als je een Werkfit traject krijgt aangeboden (dit kan ook bij WGA 80-100%) of als je moet gaan solliciteren (dit geldt voor WGA 35-80%).

Afspraken die hierover met je gemaakt worden vind je terug in jouw persoonlijke werkplan, ook wel re-integratievisie genoemd. Het is belangrijk om je aan de gemaakte afspraken te houden. UWV kan bij het niet nakomen van afspraken sancties opleggen, bijvoorbeeld door gedurende een periode te korten op de uitkering.

E-book WIA

Wil je meer weten over de WIA? Download dan mijn e-book ‘Alles over de WIA’. Hierin leg ik uit hoe deze complexe wet werk en wat je kunt verwachten als je hier mee te maken krijgt.

TAGS

Deel dit artikel

Selwyn Donia

Selwyn Donia

Veelzijdig • Bevlogen ondernemer sinds 2003 • Kennispartner & -deler • Werk, arbeidsmarkt, re-integratie, mens & organisatie, arbeidsongeschiktheid & sociale zekerheid • Arbeidsmarktcommunicatie • Webdesigner • Boekenwurm
Selwyn Donia

Selwyn Donia

Veelzijdig • Bevlogen ondernemer sinds 2003 • Kennispartner & -deler • Werk, arbeidsmarkt, re-integratie, mens & organisatie, arbeidsongeschiktheid & sociale zekerheid • Arbeidsmarktcommunicatie • Webdesigner • Boekenwurm

Wellicht vind je dit ook interessant!